Historia tatuażu

Człowiek od zawsze pragnął modyfikować swoje ciało, wyróżniać się z tłumu. Jednym ze sposobów na to były tatuaże.

Pierwotnie miały znaczenie głównie rytualne, a pozwolić sobie na nie mogli tylko nieliczni, np. wojownicy. Szczególnie rozpowszechnione były one wśród kultur polinezyjskich (to właśnie od samoańskiego słowa "tatau" pochodzi określenie "tatuaż"), w obrębie wysp nowozelandzkich czy pośród ludów Ameryki Południowej i Łacińskiej (już w tamtych czasach potrafili oni wykonywać dentotatuaże, czyli tatuaże wykonywane na zębach). Również w Europie, już w starożytności ludzie często ozdabiali swoje ciała - większość rzymskich legionistów z dumą nosiło napis SPQR, a w pobliskim Egipcie już około 2-3 tysięcy lat temu tatuowano całe ciała.

tradycyjny tatuaż z Samoa

Wydawać by się mogło, że wraz z nastaniem średniowiecza, tatuowanie zostało całkowicie wyeliminowane w Europie. Jednak wbrew pozorom sztuka tatuowanie wcale nie zniknęła. W tym okresie tatuaże przeobraziły się w formę pamiątek, którą stosowali pielgrzymi odbywający podróż do miejsc świętych. Najczęściej tatuowano krzyż jerozolimski oraz inne symbole chrześcijaństwa, które według niektórych podań miały też chronić przed złem i niepowodzeniem.

krzyż jerozolimski

Pomimo to, nie cieszyły się one zbytnią popularnością. Dopiero wielkie odkrycia geograficzne i styczność Europejczyków z ludami, dla których tatuowanie było czymś normalnym, dało początek rozwoju tej sztuki. Jednak z czasem od marynarzy, którzy ozdabiali się na wzór plemion z innych części świata, zwyczaj ten przejął światek przestępczy oraz inne zgromadzenia (w tym uczestnicy rewolucji francuskiej!), dla których stały się one tajnymi symbolami oraz znakami rozpoznawczymi.

Do dziś w niektórych ludziach zakorzenione jest przekonanie o tym, że tatuaże związane są z mroczną przeszłością oraz pobytem w więzieniu. Jednak w XXI wieku pogląd ten coraz bardziej traci na sile na rzecz szybko umacniającej się, globalnej modzie na ozdabianie swojego ciała. Zazwyczaj ku zgorszeniu starszych członków społeczeństwa. Tylko czy moda na "wzorzyste ciało" zaczęła się w XXI wieku?

W II połowie XIX wieku tatuaże, uważane we wcześniejszych latach jako źródło przenoszenia chorób, stały się wręcz obsesją. Już w 1846 roku w Nowym Jorku powstał pierwszy profesjonalny salon tatuażu. Większość klientów stanowili żołnierze, co zaskakujące zarówno ci z północy jak i z południa.

W Europie trend ten musiał poczekać jeszcze około piętnastu lat. Wszystko zaczęło się za sprawą księcia Walii, późniejszego króla Edward VII oraz jego synów.

Edward VII w 1862 roku, podczas pobytu w Jerozolimie, kazał wytatuować sobie na wzór pielgrzymów znak krzyża jerozolimskiego. Dwadzieścia lat później, jego synowie - w tym przyszły król Jerzy V, odbyli podróż do Japonii, gdzie wytatuowali sobie tradycyjne japońskie tatuaże w kształcie smoków (tatuował ich jeden z najwybitniejszych ówczesnych przedstawicieli tej sztuki - Hori Chiyo). W drodze powrotnej zatrzymali się w Jerozolimie, aby zrobić ten sam tatuaż u tego samego człowieka co ich ojciec.

Wydarzenie to, głośno komentowane w prasie, zmieniło pogląd na ich temat. Od tego czasu tatuaże przestały być postrzegane jako informacja czy pamiątka. Rozpoczęła się era tatuaży o charakterze ozdoby, pełnych kolorów, skomplikowanych, szczegółowych, przedstawiających różne motywy.

Szczególnie modę tą upodobała sobie arystokracja oraz rody królewskie, a znanymi posiadaczami tatuaży byli m.in. król Szwecji Oskar II Bernadotte, władca Danii Fryderyk IX czy car Mikołaj II, arcyksiążęta austriaccy Rudolf i Franciszek Ferdynand Habsburgowie, wielcy książęta rosyjscy Aleksy i Konstanty, książę Franz von Teck, para królewska Grecji Olga i Jerzy I, król Norwegii Haakon VII i wielu innych członków rodów królewskich Europy.

Nora Hildebrandt - pierwsza wytatuowana kobieta

król Danii Fryderyk IX



Po pewnym czasie bezsensowne kompozycje zaczęto zastępować tatuażami inspirowanymi literaturą, malarstwem, kulturą Dalekiego Wschodu. Przywiązywano też coraz większą wagę do jakości.

To właśnie w tym okresie powstał pierwszy salon w Londynie (założony przez Davida Purdy w 1870 roku).

Kolejnym przełomem było wynalezienie elektrycznej maszynki do tatuowania w latach 90 XIX wieku, dzięki czemu robienie trudnych wzorów stało się łatwiejsze, a co za tym idzie tańsze. Tym samym tatuaże trafiły do szerszego grona ludzi i do dziś cieszą się niesłabnącą popularnością.